De Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO) bevat naast allerlei regels op het gebied van patiëntenrechten, normen waaraan een hulpverlener zich jegens de patiënt dient te houden. Zo moet de hulpverlener de patiënt bijvoorbeeld goed informeren, de zorg van een goed hulpverlener in acht nemen, een goed dossier van de patiënt bij houden en alle gegevens geheim houden.

 

De WGBO is van toepassing op alle handelingen van de hulpverlener in een behandelingsrelatie. Het maakt hierbij niet uit of de behandeling op afstand, via internet, of in de behandelkamer van de hulpverlener plaats vinden. Een hulpverlener die een patiënt via een e-consult wenst te behandelen dient dus te voldoen aan dezelfde regels die gelden voor ‘offline’ hulpverlening. In principe verandert er met een ‘online’ behandeling dus niets. Belangrijke vraag is echter hoe de normen uit de WGBO dienen te worden ingevuld in de online omgeving.

 

Om daar duidelijkheid in te krijgen heeft de KNMG in 2005 de Richtlijn online arts-patiëntcontact ingevoerd. Deze richtlijn is bedoeld als een aanvulling op de professionele standaarden, zoals vastgelegd in de WGBO. Doel is randvoorwaarden te geven voor het online contact tussen hulpverlener en patiënt zodat de kwaliteit van zorg voldoende wordt gegarandeerd.

 

Uitgangspunt van de KNMG-richtlijn is dat het online contact is ingebed in een bestaande behandelrelatie, hetgeen wil zeggen een relatie waarin de hulpverlener en de patiënt elkaar kennen, elkaar hebben ontmoet en zo nodig elkaar weer kunnen ontmoeten. Een e-consult moet dus altijd als een aanvulling op de bestaande behandelrelatie worden gezien en nooit als een ‘in plaats van’.

 

De KNMG-richtlijn bevat voorwaarden waaraan een hulpverlener zich dient te houden indien hij de patiënt voorziet van medisch advies. Voorbeelden hiervan zijn dat de hulpverlener voldoende relevante en betrouwbare (medische) gegevens dient te hebben, maatregelen neemt voor kwaliteit, veiligheid en privacy van de patiënt en dat de hulpverlener de identiteit van de patiënt heeft kunnen vaststellen. Met name dat laatste kan ‘online’ een probleem zijn; immers de hulpverlener kan vaak niet zien wie hij voor zich heeft. Dit probleem zal gedeeltelijk worden opgelost met de komst van het Burgerservicenummer.

 

Voor wat betreft de privacy van de patiënten zijn niet alleen de normen opgenomen in de WGBO en de KNMG-richtlijn van belang, maar ook de normen uit de Wet Bescherming Persoonsgegevens (WBP). Uit de WBP volgt dat persoonsgegevens goed moeten worden beveiligd, hetgeen onder meer inhoudt dat passende technische en organisatorische maatregelen moeten worden genomen om de persoonsgegevens te beschermen.

 

De beveiliging dient in overeenstemming te zijn met de stand van de techniek. In nauw overleg met de zorgsector is door het Nederlandse Normalisatie-instituut een norm ontwikkeld voor informatiebeveiliging binnen de zorgsector, de zogenaamde NEN 7510 norm. Deze norm is een belangrijk richtsnoer bij het beantwoorden van de vraag of de gegevensverwerking bij een e-consult afdoende beveiligd is, veel ICT producten voor de zorg voldoen daarom inmiddels aan deze norm.

 

Auteur Linda Eijpe, advocate bij SOLV Advocaten

 

Dit artikel verscheen eerder in ICTzorg magazine, nr. 4 juli/augustus 2007.