Er wordt veel gesproken over telezorg, maar tegelijkertijd weet iedereen dat het nog wel even duurt voordat deze zelfhulpzorg thuis zover is doorgebroken dat het echt een verlichting voor de reguliere eerstelijnszorg betekent. Niet in de laatste plaats omdat het per huishouden toch om een behoorlijke investering gaat. Daarom komt Cisco met een tussenoplossing: een telezorg-unit op openbare plaatsen zodat de voorzieningen gedeeld kunnen worden door meerdere mensen.
Niet alleen zorgaanbieders zelf, maar ook leveranciers van medische apparatuur en ict staan te trappelen om een deel van de zelfhulpmarkt te pakken. Zo ook Cisco, de netwerkfabrikant die groot is geworden met de verkoop van routers en switches en nu steeds nadrukkelijker kijkt naar applicaties die op dat netwerk draaien. Zij hebben een Health Presence Pod ontwikkeld die deze zomer als pilot in Engeland en de Verenigde Staten wordt getest. Op het hoofdkantoor in Amerika krijgt ICTzorg de eerste foto’s te zien van Nicholas Augustinos, architectuur- en innovatiespecialist in Cisco’s denktank die technologie vertaalt naar specifieke markten.
Augustinos richt zich specifiek op de zorgmarkt. Hoewel hij beseft dat in deze markt de verschillen tussen landen groter zijn dan in veel andere sectoren, is er toch ook veel overlap. “Alle westerse landen kampen met het probleem dat zorg onbetaalbaar wordt. Tegelijkertijd vragen patiënten om nieuwe vormen van toegang tot zorg, die beter aansluiten bij hun persoonlijke leven. Netwerken zoals internet hebben zich de laatste jaren zo snel ontwikkeld dat breedband overal beschikbaar is, zeker bij jullie in Nederland. Bovendien groeien alle netwerken toe naar IP, een protocol dat spraak, data en bewegende beelden kan verzenden. Dat betekent dat nieuwe vormen van zorg dichtbij huis ook daadwerkelijk mogelijk zijn geworden.”
Het toverwoord is telezorg, waarbij patiënten thuis standaardmetingen kunnen verrichten en de resultaten kunnen doorsturen naar hun huisarts. Maar telezorg in ieder huishouden ziet Augustinos nog niet zo snel gebeuren. “Het maakt natuurlijk een groot verschil of je praat over chronisch zieken die een zwaar beroep doen op de eerstelijns zorg of mensen die liever niet met hun zieke kind in de auto stappen om de huisarts te bezoeken. Bij de eerste groep worden investeringen in apparatuur thuis snel terugverdiend en wordt de kwaliteit van zorg ook echt veel groter als ze eenvoudig thuis metingen kunnen verrichten in plaats van steeds naar de huisarts te moeten gaan.” Maar er is ook een grote groep die slechts tijdelijk een groter beroep doet op zorgvoorzieningen, zoals zwangere vrouwen of mensen die herstellende zijn van een operatie. En er zijn natuurlijk acute situaties waarin normaal gesproken de huisarts een huisbezoek aflegt. Met name voor die laatste twee situaties is de Health Presence Pod ontwikkeld. “Al zal de telemedicine-pod de eerste jaren natuurlijk ook door die eerste groep veel gebruikt worden”, haast Augustinos zich te zeggen.

 

De Health Presence Pod is een superkleine huisartsenpost zonder fysieke arts maar met breedbandverbinding naar alle huisartsen in de regio. De box is voorzien van een groot videoscherm waarmee de patiënt kan videoconferencen met de huisarts. Daarnaast is de nodige apparatuur aanwezig voor onder meer standaard bloedtesten, het meten van de bloeddruk, het maken van hartfilmpjes en het meten van de longinhoud. Er kan een verpleegster aanwezig zijn die je helpt met het gebruik van de apparatuur, maar het is zo eenvoudig dat mensen het ook zelf kunnen. Augustinos: “Daarbij kun je eventueel onderscheid maken in doelgroepen. In een zakencentrum kan de pod onbemand blijven, in een buurt met veel bejaarde mensen is er iemand aanwezig die helpt met de bediening van apparatuur.”
Het high-end videoconferencing systeem, de zogenaamde Telepresence unit, wordt door Cisco ook los verkocht en kost dan een ton, wat meteen duidelijk maakt waarom het nog wel even duurt voordat in ieder huishouden een dergelijke opstelling aanwezig is. Augustinos: “Je hebt natuurlijk ook goedkope videoconferencingsystemen op de pc, maar als jij een moedervlek hebt die je niet vertrouwt, wil je die natuurlijk wel op ware grootte laten zien via een beeldscherm met hoge resolutie.”
De pods kunnen op openbare plekken worden neergezet: in winkelcentra, vakantieparken, in de buurt van scholen en uiteraard in bejaardenhuizen en buurten waar veel oudere mensen wonen. “Maar ook in buurten waar bijvoorbeeld veel moslims wonen”, voegt Augustinos toe. Het is een groot probleem dat moslimvrouwen veel te lang wachten met het raadplegen van een arts, als zij überhaupt al gaan. Als zij via de Health Presence Pod contact kunnen leggen met een moslimarts, eventueel in het land van herkomst. Door vroegtijdiger opsporing van ziekten kunnen we veel problemen voor zijn.
En dat is precies wat Cisco met de ‘zorgbox’ wil bereiken: een gemakkelijkere toegang tot zorg, op maat van de patiënt, zodat mensen minder lang wachten met het raadplegen van een arts. “Hoe vaak gebeurt het niet dat drukbezette mensen als werkende moeders of managers een huisartsenbezoek te lang uitstellen omdat ze domweg niet weten wanneer ze moeten gaan?”, stelt Augustinos een retorische vraag. “Die drempel is voor die mensen nu weg, een virtueel huisartsenbezoek kost ze nu maar vijf minuten.”

 

Voor chronisch zieken werkt Cisco nu ook aan een prototype Health Presence-toepassing voor thuis. Daarbij wil de netwerkfabrikant de druk op de huisartsenpost verder verlagen door het inzetten van medische callcenters. Augustinos: “Alle uitslagen van standaardmetingen kunnen worden doorgestuurd naar een callcenter waar een eerste beoordeling plaatsvindt. Zij kunnen de patiënt ook voorzien van informatie. Is een uitslag niet goed, dan kan het callcenter contact opnemen met de patiënt en bijvoorbeeld vragen de meting nogmaals te verrichten. De huisarts komt pas in het spel als er echt iets aan de hand is. Uiteraard heeft de huisarts wel toegang tot alle meetgegevens, maar hij hoeft deze niet zelf meer te controleren.”
De thuisapplicatie is ook voorzien van een agendafunctie, die de patiënt herinnert dat hij zijn medicijnen moet innemen, en van informatieve video’s over bepaalde aandoeningen en bijbehorende medicatie of diëten. “Met name oudere mensen vergeten nogal eens hoe vaak ze een medicijn moeten slikken of wat de huisarts ook al weer had gezegd over hun voedingspatroon. Die informatie kunnen ze nu via de video nogmaals erop naslaan.”
Het prettige van de aansluiting op internet is dat niet alleen het medische callcenter en de huisarts de meetuitslagen kunnen zien en contact kunnen opnemen, maar ook andere ‘gerechtigden’ zoals bijvoorbeeld de kinderen van bejaarde mensen. “Zeker hier in Amerika is dat een grote pré met de afstanden waar we hier mee te maken hebben. Maar al wonen je ouders een halfuurtje bij je vandaan, dan is het nog prettig dat je iedere dag even kunt checken hoe het met ze gaat”, meent Augustinos.
Wanneer de toepassing in Nederland beschikbaar komt, is nog onduidelijk. “De pilots in de VS en UK lopen vanaf juli. Zijn die succesvol, dan kunnen we snel uitrollen. Er is geen langdurig implementatietraject. Op iedere plaats met stroom en een breedbandverbinding kan de Pod in een paar uur worden neergezet.” (ICTzorg - Mirjam Hulsebos)

 

Dit artikel verscheen eerder in ICTzorg magazine, jrg 8/nr. 4 - juli/augustus 2007