In de regio Rijmond wacht men de komst van een landelijk elektronisch patiëntendossier (EPD) niet af. Eind vorig jaar besloten drie Rotterdamse ziekenhuizen een regionaal platform op te richten voor de uitwisseling van patiëntgegevens. “Wij concludeerden dat de invoering van het elektronisch medicatiedossier (EMD) forse vertraging opliep en vonden dat we in de regio veel sneller een omvangrijker patiëntendossier konden invoeren”, vertelt Nico Bruens, directeur informatie van het Erasmus Medisch Centrum. “Binnen de regio neem je veel vlotter een besluit, de artsen kennen elkaar en als er zich problemen voordoen, heb je binnen een mum van tijd de bestuurders rond te tafel.”

En er is nog een ander argument om met een regionaal EPD aan de slag te gaan, vult Chief Medical Information Officer Jan Hazelzet aan. “Zo’n tachtig tot negentig procent van de uitwisseling van patiëntengegevens vindt binnen de regio plaats.”

 

Wie zijn de initiatiefnemers?
Bruens: “Het initiatief is genomen door het Erasmus MC, het Sint Franciscus Gasthuis en het Oogziekenhuis Rotterdam. We hebben elkaar gevonden tijdens het koplopersproject voor de invoering van het EMD.”

 

Om welke regio gaat het precies?
Hazelzet: “Voorlopig gaat het om het adherentiegebied van het Sint Franciscus Gasthuis en het Erasmus MC. Maar als het eenmaal draait hopen we dat andere ziekenhuizen in de regio zich aansluiten.”

 

Welke patiëntgegevens worden precies uitgewisseld?
Hazelzet: “Het basisidee is dat de patiëntgegevens van de drie ziekenhuizen, als in een soort etalage, zichtbaar worden gemaakt voor andere zorgverleners buiten het ziekenhuis. Een huisarts kan dan bijvoorbeeld zien dat een patiënt bij een dermatoloog in het Erasmus MC in behandeling is en zijn medicijnen haalt bij de apotheek in de binnenstad.”
Bruens: “We hebben samen met de Stichting RijmondNet, het elektronisch communicatienetwerk voor de gezondheidszorg in deze regio, het Transmuraal Informatieplatform Rijmond (TIP) opgezet. Dit platform heeft drie doelstellingen: de uitwisseling van informatie tussen de ziekenhuizen, het verstrekken van informatie aan de huisartsen en patiënten de mogelijkheid bieden om hun eigen gegevens in te zien.”
Hazelzet: “Het is de bedoeling dat de huisarts de gegevens te zien krijgt die direct voor hem van belang zijn. Daarbij gaat het onder meer om de meest actuele gegevens over de medicijnen die een patiënt gebruikt, de ontslagbrief van de arts in het ziekenhuis en het behandelplan. Het moet een beknopt overzicht zijn van de noodzakelijke informatie waar bijvoorbeeld een waarnemend huisarts direct mee uit te voeten kan. Niet dat hij eerst vijf, zes schermen moet doorlopen.”

 

En de patiënt?
Hazelzet: “Een patiënt moet inzage hebben in wat over hem bekend is. Daarnaast beginnen we met twee pilots voor chronische patiënten, een voor hemofiliepatiënten en een voor patiënten met taaislijmziekte, waarbij patiënten ook zelf gegevens kunnen invoeren zodat zowel zij als de arts zicht krijgen op het verloop van hun ziekte. Ze kunnen bovendien vragenlijsten invullen in voorbereiding op een bezoek aan de arts. Wat weer tijd bespaart voor die arts.”

 

Hoe staat het er nu voor?
Bruens: “De basisstructuur is klaar. De computers staan er en de verbindingen zijn gelegd. Ook zijn de contracten opgesteld tussen de verschillende partijen voor het uitwisselen van informatie. In juni willen we daadwerkelijk beginnen met het uitwisselen van patiëntengegevens met vijf huisartsenpraktijken. Vanaf september gaan we dat verder uitbreiden naar meer huisartsen.”

 

Hoe reageren de huisartsen op dit initiatief?
Hazelzet: “Klacht van de huisartsen is dat ziekenhuizen onbereikbaar voor ze zijn. Ze verwijzen een patiënt door en horen vervolgens lange tijd niets meer. Met dit platform kunnen ze snel zien wat er met hun patiënt is gebeurd, 24 uur per dag, zeven dagen per week.”

 

En wat vinden uw collega’s ervan?
Hazelzet: “De winst voor mijn collega’s is dat voortaan het patiëntendossier op orde is. Nu is het vaak zo dat tussentijdse rapportages en ontslagbrieven blijven liggen omdat de artsen het altijd druk hebben. Je kunt een EPD zo ontwerpen dat het voor dokters eenvoudiger is om het patiëntendossier bij te houden.”

 

Kost het regionale EPD alleen geld of levert het ook financiële voordelen op?
Bruens: “Het leidt ook tot besparingen. Jaarlijks komen hier bijvoorbeeld zo’n zesduizend patiënten binnen met een cd’tje met radiologiefoto’s erop. Zo’n cd’tje kost een paar tientjes. Als je die foto’s kunt uitwisselen via het platform, dan heb je die cd’tjes niet meer nodig. Dan heb je de kosten van het platform er al bijna uit. De grootste baten liggen overigens bij de verzekeraars. Met de pilot voor hemofiliepatiënten kun je bijvoorbeeld het medicijngebruik beter documenteren en dat betekent minder kosten voor de verzekeraars.”

 

Waar valt of staat het project mee?
Hazelzet: “Dat de informatie accuraat is. En dat is onze verantwoordelijkheid. We zullen het systeem zo moeten inrichten dat bijvoorbeeld een arts een ontslagprocedure pas kan afsluiten als hij alle gegevens heeft ingevoerd. De patiënt kan bijvoorbeeld niet eerder weg voordat de ontslagbrief is ingevuld.”

 

Wat vindt het ministerie van VWS en NICTIZ van dit initiatief?
Bruens: “Die kijken geïnteresseerd mee. Ze beseffen dat het enthousiasme op regionaal niveau nodig is om het EMD en het waarneemdossier huisartsen (WDH) op landelijk niveau te kunnen uitrollen.”

 

Zijn ze niet bang dat je dadelijk allemaal regio’s hebt met een eigen EPD?
Bruens: “We zorgen ervoor dat ons platform gekoppeld kan worden aan het landelijk schakelpunt zodat patiëntgegevens straks ook landelijk uitgewisseld kunnen worden.”

 

Nu is het Erasmus MC behalve met een regionaal platform voor het uitwisselen van patiëntgegevens ook nog bezig met de ontwikkeling van een eigen EPD. Waarom?
Bruens: “We werken hier, net zoals de andere academische ziekenhuizen, met het zorginformatiesysteem van iSoft. Vier jaar geleden hebben we besloten dat we een EPD wilden hebben dat de zorgprocessen in het ziekenhuis ondersteunt. We hebben toen rondgekeken op de markt maar er bleek alleen iets dergelijks te zijn in de Verenigde Staten en niet op de Europese markt. We hebben toen besloten om het zelf te gaan bouwen.”

 

Jullie hebben niet overwogen om nog even af te wachten totdat een dergelijk EPD ook op de Europese markt zou verschijnen?
Bruens: “Als je steeds maar wacht tot er iets beters op de markt is, dan blijf je werken met een telraam. We zijn achteraf blij dat we ervoor gekozen hebben om zelf te gaan bouwen want enkele andere academische ziekenhuizen, die nog steeds wachten op het EPD Lorenzo van iSoft, vragen zich af wat ze nu moeten want Lorenzo is er nog steeds niet. We bouwen overigens niet alles zelf. Voortdurend maken we de afweging: kopen we een onderdeel of maken we het zelf. Ander voordeel van zelf bouwen is dat dokters en verpleegkundigen nu al vertrouwd raken met het werken met een EPD. En als volgend jaar blijkt dat er iets moois op de markt is, dan kan je alsnog besluiten om over te stappen. Je bedrijfsprocessen heb je dan al goed in kaart gebracht.”

 

En hoever zijn jullie?
Hazelzet: “Voor de zomer moeten alle dokters werken met een basis-EPD. Van daaruit gaan we het EPD verder uitbouwen.”

 

 

Wie is Jan Hazelzet?
Jan Hazelzet (53) is kinderarts-intensivist in het Erasmus MC en sinds 1 januari 2007 voor 50 procent van zijn tijd Chief Medical Information Officer en voorzitter van de Stuurgroep EPD.  Hij is medisch verantwoordelijk voor het EPD en betrokken bij die zaken waar patiëntenzorg en ict raakvlakken hebben “Dokters hebben de neiging om helemaal voor hun eigen vakgebied te gaan. Het is mijn taak om het groter verband in de gaten te houden en om te voorkomen dat er afzonderlijke EPD’s voor elk specialisme ontstaan. Daarbij is er bewust voor gekozen dat ik voor vijftig procent als arts blijf werken. Enerzijds om feeling te houden met het primaire proces en anderzijds om ervoor te zorgen dat mijn collega’s me voor vol blijven aanzien. Ze hebben toch al vaak het gevoel dat ICT iets is dat bij hen over de schutting wordt gesmeten door iemand achter een bureau. En dan scheelt het als een collega betrokken is bij het ontwikkelen van het EPD.” (ICTzorg - Mario Gibbels)

 

Dit artikel verscheen eerder in ICTzorg magazine, jrg 8/nr. 3 - mei/juni 2007