Allochtone Nederlanders die niet precies weten wanneer ze geboren zijn of geen voornaam hebben maar een namenreeks, kunnen bij zorginstellingen op problemen stuiten. In veel informatiesystemen in de zorg wordt namelijk met standaard datumvelden gewerkt en een verplichte voornaam.
Het probleem zit hem in de registratie. Van wie geen exacte geboortedatum bekend is, wordt bijvoorbeeld 00-00-1965 ingevoerd. Bij sommige systemen in de zorg, die deze gegevens overnemen, kan dit problemen opleveren. Dit omdat deze systemen het verplicht stellen dat er een volledige datum is ingevuld.
Voor de gemeente is de 00-variant echter de enige oplossing. “Wij kunnen niet anders”, zegt Jurjen Bertens, applicatiebeheerder van de GBA (Gemeentelijke Basis Administratie) in Utrecht. “Wij mogen niet zomaar een geboortedatum verzinnen, we hebben bij de invoering van dat soort gegevens een brondocument nodig.”
Allochtonen
Marnix van Welie en Antoon van Luxemburg hebben het probleem aangekaart. Zij zijn adviseur bij M&I/Partners en betrokken bij de implementatie van e-dienstverlening in een koploperregio van het EPD. “Door het onvoldoende rekening houden met uitzonderingsituaties in de GBA dreigen vooral allochtone Nederlanders uitgesloten te worden van elektronische dienstverlening, ook bij het landelijk EPD”, weten beide heren te melden.
“In het ergste geval betekent het dat zij geen gebruik kunnen maken van de e-dienstverlening van de overheid of gaat hun inschrijving bij zorginstellingen niet goed. In de zorg is de geboortedatum een belangrijk gegeven omdat hierop veel berekeningen en analyses in relatie tot leeftijden worden verricht. Ook wordt het gebruikt bij de identificatie en het opzoeken van dossiers”, aldus de adviseurs.
Het probleem
Applicatiebeheerder Bertens erkent de moeilijkheden. “Het probleem en de oplossing ligt niet bij ons, maar bij de systemen die informatie vanuit dee GBA opvragen. De bouwers van die systemen hebben geen rekening gehouden met deze uitzonderingen. Het beste is als zij de systemen aanpassen zodat standaardwaarden als 00-00-1965 wel geaccepteerd worden.”
Het probleem speelt ook op bij mensen die een namenreeks hebben en geen voornaam, en dus het invoerveld ‘voornaam’ leeg moeten laten. “Een bekend voorbeeld is Ayaan Hirsi Ali, wiens volledige naam bestaat uit een reeks namen van voorouders zoals zij die tijdens haar beroemde persconferentie uitsprak”, zeggen Van Welie en Van Luxemburg. “In de GBA wordt de volledige naamreeks bij de achternaam geregistreerd en worden geen voornamen vastgelegd.”
De oplossing
De adviseurs hebben een oplossing: “De voornaam wordt niet langer verplicht gesteld als veld in de landelijk gedefinieerde e-formulieren.” Bertens is het met hen eens dat dit het beste is. Dit kan ook een oplossing zijn voor het 00-probleem. “Bij de invoering van de DigiD kwam dit probleem ook naar voren, zij hebben uiteindelijk de controle op de geboortedatumvelden weggehaald”, aldus Bertens.
De belastingdienst echter doet het op zijn eigen manier. “Zij moeten per se een volledige datum invoeren in het systeem, en hebben er voor gekozen om bij een onbekende geboortedatum 1 januari of 1 juli in te vullen.” (ICTzorg – Hein Bosman)
Proces
Ik heb er voor een cliënt van VluchtelingenWerk tot en met de Raad van State over geprocedeerd. Geen enkel argument waarin ik kon aantonen dat het wel degelijk mogelijk is een andere geboortedatum te kiezen is besproken in een uitspraak. Njet, op z'n sovjets.
Simon J. de Waard | 01-10-09 - 14:06
Helaas zijn er ook dubbele BSN uitgegeven. En niet iedereen heeft er een.
Fred | 03-07-09 - 11:06
Systemen als het GBA gaan - gek genoeg - uit van een ideale wereld. Die wereld bestaat niet - zoals wij allemaal weten. Ergo loopt het ook spaak met het GBA.
Systemen als het GBA zijn er juist bij gebaat hun vertrekpunt te nemen in de echte wereld. Dat is een wereld waarin mensen niet altijd weten wanneer ze geboren zijn. Een wereld waarin niet iedereen een BSN heeft. Een wereld waarin niet iedereen 'keurig een voornaam en een achternaam heeft. Kortom de echte wereld hangt - letterlijk - van uitzonderingen aan elkaar.
Als het GBA al geen 'vreemdelingen' kan registreren... hoe wil de overheid er dan netjes vat op krijgen?
Jan | 30-06-09 - 19:49
Mijn eerdere reactie is niet volledig. In het handboek staat n.l. dat:
In vragen aan de SBV-Z kan op de volgende manier worden omgegaan
met nullen in de vraag:
jjjjmmdd zoeken op jjjjmmdd
jjjjmm00 zoeken op jjjjmm00 en jjjjmm01
jjjj0000 zoeken op jjjj0000, jjjj0101 en jjjj0701
00000000 zoeken op 00000000.
Aangezien zorgverleners en zorgverzekeraars in de gevallen dat de exacte geboortedatum onbekend is hun clienten (meestal) registreren op 0101JJJJ of 0107JJJJ zou de SBV-Z in die gevallen ook op de 00-varianten kunnen zoeken. Dit is mijn voorstel geweest voor het aanpassen van de software.
Louis | 24-06-09 - 17:15
BSN
Daarom is het erg handig dat er tegenwoordig een BSN is. En een NEN norm voor de ontbrekende geboortedatum lijkt me ook een goed idee.
Een foutieve datum invullen kan niet die is namelijk foutief. Laat 'm dan leeg.
corne | 24-06-09 - 09:59
Inderdaad registreren zorgverleners en zorgverzekeraars hun cliënten met een "geldige" geboortedatum en wordt dit meestal 01-01 of 01-07 bij het ontbreken van dag en maand gegevens. Bij het opvragen of verifiëren van een BSN wordt door de SBV-z bij personen met een geboortedatum 01-01-JJJJ en 01-07-JJJJ nu al automatisch een datum-wisseling toegepast indien onder de ingediende geboortedatum geen unieke identificatie is vast te stellen. Aan de regio-coördinator is gevraagd een wijzigingsverzoek bij de SBV-z in te dienen om dit mechanisme verder uit te breiden en zonodig ook te zoeken op b.v. 00-00-JJJJ (of 00-MM-JJJJ).
Louis | 24-06-09 - 09:38
Op de hoogte blijven? Meld u dan aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief van ICTzorg
Bent u op zoek naar een ICT-leverancier binnen de zorg? Via de online ICTzorg Jaargids vindt u snel en gemakkelijk de ICT-leverancier die u zoekt
Wilt u graag meer informatie rondom het EPD/ECD lezen? Bekijk dan de nieuwsberichten en artikelen in het thema EPD/ECD >>