Op de hoogte blijven? Meld u dan aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief van ICTzorg
De NRC-columnist en blogger Marc Chavannes is geen voorstander van het elektronisch patiëntendossier (EPD). Dat mag intussen duidelijk zijn. Afgelopen zaterdag verscheen zijn vierde anti-EPD column in de opiniebijlage van NRC Handelsblad.
Nu kan ik me best voorstellen dat men het EPD niet zo ziet zitten, maar bij het lezen van deze column van Chavannes bekroop me toch het gevoel dat het niet helemaal goed gaat met Marc. Hij draaft wel heel erg door.
Beginnend bij het biometrisch paspoort komt hij via de inval van de AIVD en de slimme energiemeter uit bij het vermaledijde EPD. En voortdurend valt de term databestanden, databestanden. Daar worden al onze gegevens opgeslagen om vervolgens door allerlei snoodaards gebruikt te worden voor oneigenlijke doeleinden. De politie kan het EPD gebruiken voor de opsporing van criminelen, de zorgverzekeraars voor risicoselectie en de overheid voor allerlei bezuinigingsmaatregelen.
Natuurlijk, ik vind het ook een beetje eng dat telkens als ik via internet mijn bankzaken regel, een vakantie boek, een cd bestel mijn gegevens worden opgeslagen. En er moet zeker streng op worden toegezien dat daar geen misbruik van wordt gemaakt.
Maar moeten we dan onze bankzaken maar weer aan het loket gaan regelen, de vakantie bij het reisbureau en moet mijn huisarts maar weer terug naar het papieren dossier?
Ik vind het wel prettig als de meest noodzakelijke medische gegevens direct opvraagbaar zijn als de nood aan de man is. Wat mij betreft gaat de discussie daarom niet over of medische gegevens elektronisch uitgewisseld moeten worden maar hoe dat het meest veilig en efficiënt kan gebeuren. En ik kan Chavannes verzekeren dat die discussie al jaren en jaren wordt gevoerd.
Op een gegeven moment heeft de overheid, op aandringen van de Tweede Kamer, de knoop doorgehakt en is er gekozen voor de huidige opzet van het landelijk EPD. Daar zijn allerlei argumenten voor en tegen te verzinnen, zoals er ook allerlei argumenten voor en tegen de oplossingen in de ons omringende landen zijn te verzinnen.
Maar intussen moet je wel door. Want het scheelt volgens mij wel degelijk in het aantal medische fouten, als de meest noodzakelijke medische gegevens direct elektronisch beschikbaar zijn.
Bij het EPD wordt alles gedaan om de uitwisseling van medische gegevens zo betrouwbaar mogelijk te maken. Althans dat zegt men.
Alleen een behandelend arts mag na toestemming van de patient via het Landelijk Schakelpunt in dossiers kijken die op andere plaatsen opgeslagen liggen. Er wordt een logfile gemaakt wie er allemaal in uw dossier gekeken heeft, deze gegevens kunt u opvragen en dan is het aan u om uit te zoeken of het wel terecht was dat er iemand in uw EPD gekeken heeft. Het wordt allemaal heel mooi voorgesteld.
Informatie inwinnen bij een softwarehuis, die EZIS (Elelectronische Zorg Informatie Systemen) ontwikkeld en verkoopt aan zorginstellingen, heeft mij geleerd dat alle specialisten plus hun medewerkers plus de zorgadministratie plus de applicatiebeheerders en zelfs medewerkers van de software leverancier, inzage hebben in de medische dossiers. Door het ziekenhuis waar een electronisch medisch dossier van mij ligt is dit nog eens bevestigd.
Deze EZIS wordt straks op het Landelijk Schakelpunt aangesloten samen met het HIS (Huisartsen Informatie Systeem) En zo heeft u het EPD.
Waar gaat het nu fout? Heel gemakkelijk. Aan de basis, daar hebben veel te veel mensen inzagerechten. Natuurlijk hebben deze mensen geheimhoudingsplicht, maar je wilt toch niet dat de eerste de beste applicatiebeheerder of medewerker van een softwareleverancier jouw dossier kan inzien. Alles wat u met uw specialist onder vier ogen vertrouwelijk bespreekt en waar een verslag van wordt gemaakt kan dus door niet behandelende artsen en ander personeel gelezen worden.
Ik heb dus bezwaar gemaakt tegen het EPD, maar tegen een EZIS of een HIS kun je geen bezwaar maken en er wordt ook niet gelogd wie en wanneer er iemand in jouw dossier heeft gekeken
Ik kan van het elektronisch dossier bij de zorginstelling afkomen als ik daar een schriftelijk verzoek voor indien. Ik moet dan tevens aangegeven dat ik de Zorginstelling niet aansprakelijk zal stellen voor eventuele schade. Bovendien beslist de specialist of bepaalde gevens bewaard moeten blijven.
Je kunt het EPD nog zo veilig maken, aan de basis gaat het al fout.
Lambert | 26-06-09 - 22:49
terecht
Terecht stelt de schrijver "volgens mij scheelt het wel een aantal medische fouten; terecht omdat hij daarmee aangeeft dat het om een subjectieve verwachting gaat en niet om een geobjectiveerde zekerheid.
Het is immers ook zeer wel verdedigbaar dat het aantal fouten zal toenemen door het EPD:
- zeker in de eerste jaren zal het een sterke verzwaring van de adminstratieve last geven, ten koste van de tijd voor de patient
- wanneer men niet meteen terugvalt op aanwezige gegevens, leidt dat tot een moment van nadenken; maar het omgekeerde gaat ook op. Het netto resultaat is dus wellicht slechtere diagnostiek in plaats van betere of efficientere
- tegenover fouten die misschien vermeden worden, staat dat eerder gemaakte fouten kunnen worden doorgegeven
- met het (vele) geld dat in het systeem wordt gestopt kunnen waarschijnlijk ook hele andere mooie dingen gedaan worden die meer in het belang van de patient zijn. Vergeet daarbij ook niet dat er al veel teveel geld van of voor de zorg naar de "overhead" gaat
- een arts die veel naar zijn beeldscherm kijkt, kijkt letterlijk minder naar zijn patient, en loopt het risico daardoor juiat bij de complexere gevallen criciale informatie te missen
- het vastleggen van informatie in een voorgedefinieerde vorm, zoals het KLink-EPD vraagt, kan soms voordelen hebben, maar het kan ook tot verarming van informatie leiden.
Het is dus niet voor niets dat juist artsen nauwelijks behoefte hebben aan een een groots uitwisselingssysteem, noch als gebruiker, noch als patient. En vrijwel al die artsen hebben hebben al lang een eigen EPD, dus daar ligt het niet aan.
Maar weiningen, -ook van de tegenstanders-, zullen hun bankzaken weer aan het loket willen afhandelen. Maar daar gaat het dan ook niet om:
Het is , -afgezien van het specifieke belang van privacy in de zorg-, veeleer de zorg voor de nauwelijks door kritiek begeleide wildgroei van databanken en de risico's die dat met zich meebrengt. Wie denkt dat die risisco's gepareerd kunnen worden door scherp toezicht is naief. Naief omdat het , naast afwezigheid van criminelen, een betrouwbare (rechts)staat veronderstelt. En ook degenen die daar niet nu al hun twijfels over hebben, zouden zich moeten realiseren dat rechtsstaten in de wereld dun gezaaid zijn en kwetsbaar. Er is een theorie die zegt dat systemen met de tijd altijd totalitairder worden door een proces van zich vestigende belangen die zichzelf vervolgens gaan verdedigen. Een in de praktijk herkenbare theorie, lijkt me....
xynyx | 24-06-09 - 02:15
ICTzorg.com is een uitgave van
